Ron
17-08-08, 10:00 PM
Trong toán học, các đẳng thức lượng giác là các phương trình chứa các hàm lượng giác, đúng với một dải lớn các giá trị của biến số.
Các đẳng thức này hữu ích cho việc rút gọn các biểu thức chứa hàm lượng giác. Ví dụ trong việc tính tích phân với các hàm không phải là lượng giác: có thể thay chúng bằng các hàm lượng giác và dùng các đẳng thức lượng giác để đơn giản hóa phép tính.
Các hàm lượng giác:
http://upload.wikimedia.org/math/2/c/3/2c364ad9484a8aa98d84cd066c015032.png
http://upload.wikimedia.org/math/f/7/5/f7555a262cbf5a97a810d4ca9ec676d2.png
Tuần hoàn:
http://upload.wikimedia.org/math/a/d/e/ade60bebb32ce18853dde18bea8788c2.png
http://upload.wikimedia.org/math/c/4/b/c4b61d5490af84f1b096b5a647f4b132.png
http://upload.wikimedia.org/math/8/1/7/8179dd0a71db0793f02c4d481486d467.png
Đối xứng:
http://upload.wikimedia.org/math/e/2/3/e23fa842b23102e20a11a61a7a1b962e.png
http://upload.wikimedia.org/math/5/0/1/5012904c75a6f2c44aaf1d0308f63fda.png
http://upload.wikimedia.org/math/1/2/7/127650e424ff1c0a55750cfa81a70e61.png
http://upload.wikimedia.org/math/d/9/2/d92ac069c6b11dcc6328f638c1c5a613.png
Tịnh tiến:
http://upload.wikimedia.org/math/1/1/6/116ebb88d0e49cde0ab76ae24a129788.png
http://upload.wikimedia.org/math/5/c/b/5cb1fa1fd052dabe72d3be25882891d4.png
http://upload.wikimedia.org/math/e/f/9/ef99de492a256c296e25d554b06d4928.png
Đẳng thức sau cũng đôi khi hữu ích:
http://upload.wikimedia.org/math/b/2/3/b23b076defb7225db5ddd5682263d88c.png
với
http://upload.wikimedia.org/math/3/4/1/3419edec72040aa60e2f4a06e21b6ff7.png
Đẳng thức Pytago
http://upload.wikimedia.org/math/2/1/0/21010ba21c3a658c1bebe44ec023322e.png
http://upload.wikimedia.org/math/8/0/b/80b2e731371b16456f9896a3acc6486a.png
http://upload.wikimedia.org/math/3/7/2/3720f8d94ba670f815511b964e8ca39b.png
Tổng của hiệu và góc:
http://upload.wikimedia.org/math/9/6/1/96188065d4eefcdb83c5b7365f96eaa4.png
http://upload.wikimedia.org/math/6/6/4/664f8e8310a75a6d41e5e856d9e68c2d.png
http://upload.wikimedia.org/math/8/1/c/81cacd83df440beb2ec3c30095e93308.png
Công thức góc bội
Bội hai
http://upload.wikimedia.org/math/f/e/6/fe6cc975b1dfa6a6eb138084efbbc27c.png
http://upload.wikimedia.org/math/d/4/7/d47d2157e706c5f9babc8395f47f0553.png
http://upload.wikimedia.org/math/7/f/6/7f643709c0d69e839822f3749fc95083.png
Bội ba
sin(3x) = 3sin(x) − 4sin3(x)
cos(3x) = 4cos3(x) − 3cos(x)
Công thức hạ bậc
http://upload.wikimedia.org/math/8/b/b/8bbde03904651d44e07ab31fcab6f347.png
http://upload.wikimedia.org/math/9/0/7/907b46531052621b3506c52611b08040.png
http://upload.wikimedia.org/math/b/1/f/b1f41f40bc24aadf72d79111a9dd67e1.png
http://upload.wikimedia.org/math/4/c/2/4c2c449379255a8b71c354c3f857d7e1.png
http://upload.wikimedia.org/math/4/8/4/484d6cae87865dad7b188fb25b10bd76.png
http://upload.wikimedia.org/math/3/7/b/37b0ba6be2c6e6a85e34f3b31a854885.png
Công thức góc chia đôi:
Thay x/2 cho x trong công thức trên, rồi giải phương trình cho cos(x/2) và sin(x/2) để thu được:
http://upload.wikimedia.org/math/6/f/b/6fb0bcb5dae69c63766b1bcbc287d643.png
http://upload.wikimedia.org/math/c/d/4/cd425bbc22429e4c520b81abe6cb4c6e.png
Dẫn đến:
http://upload.wikimedia.org/math/8/c/9/8c9b1adbd2afab0ffb4cdc1c475326f0.png
Nhân với mẫu số và tử số 1 + cos x, rồi dùng định lý Pytago để đơn giản hóa:
http://upload.wikimedia.org/math/2/9/8/2982e078e21bc8ad1afb19480a1e7485.png
http://upload.wikimedia.org/math/2/8/1/28162ee4817001cc3f4045cf90cee949.png
Tương tự, lại nhân với mẫu số và tử số của phương trình (1) bởi 1 − cos x, rồi đơn giản hóa:
http://upload.wikimedia.org/math/4/6/2/462c5f8b96c299629047cc6e59b83faa.png
http://upload.wikimedia.org/math/a/c/7/ac77560f4f55a15eaa139b5bb60037da.png
Suy ra:
http://upload.wikimedia.org/math/7/f/b/7fb090113e3c99b6c4cbd80972979255.png
Nếu:
http://upload.wikimedia.org/math/6/3/6/63688bbdcf691370a622c90fa5ff9483.png
thì:
http://upload.wikimedia.org/math/b/2/a/b2a63ea30b3ba68ea07b4b1076c1639d.png và http://upload.wikimedia.org/math/c/7/c/c7c46de9e797429e996c5f44949d5d46.png
Biến tích thành tổng:
http://upload.wikimedia.org/math/0/0/7/007edc9607631d730f9b30132e99a1b7.png
http://upload.wikimedia.org/math/8/8/1/8818ace904626998a66cadf0f0a7396f.png
http://upload.wikimedia.org/math/c/3/2/c3254b31d1adba7d7b5d8c7a2fad54df.png
http://upload.wikimedia.org/math/6/6/3/6637338e03dd995084fe65e41e5109f2.png
Biển tổng thành tích:
Thay x bằng (x + y) / 2 và y bằng (x – y) / 2 trong công thức trên, suy ra:
http://upload.wikimedia.org/math/f/1/f/f1febb04037fe1c4436c42aa379455f1.png
http://upload.wikimedia.org/math/d/5/1/d51e35bc031c4ed60bff6b3f2d786075.png
http://upload.wikimedia.org/math/4/3/0/430e4d24e25784069ab245a32a7f9561.png
http://upload.wikimedia.org/math/a/5/b/a5bb9a21fe6ccf7e3c4a3e2ac61ebea2.png
Các bạn cũng có thể tham khảo hình dưới
Các đẳng thức này hữu ích cho việc rút gọn các biểu thức chứa hàm lượng giác. Ví dụ trong việc tính tích phân với các hàm không phải là lượng giác: có thể thay chúng bằng các hàm lượng giác và dùng các đẳng thức lượng giác để đơn giản hóa phép tính.
Các hàm lượng giác:
http://upload.wikimedia.org/math/2/c/3/2c364ad9484a8aa98d84cd066c015032.png
http://upload.wikimedia.org/math/f/7/5/f7555a262cbf5a97a810d4ca9ec676d2.png
Tuần hoàn:
http://upload.wikimedia.org/math/a/d/e/ade60bebb32ce18853dde18bea8788c2.png
http://upload.wikimedia.org/math/c/4/b/c4b61d5490af84f1b096b5a647f4b132.png
http://upload.wikimedia.org/math/8/1/7/8179dd0a71db0793f02c4d481486d467.png
Đối xứng:
http://upload.wikimedia.org/math/e/2/3/e23fa842b23102e20a11a61a7a1b962e.png
http://upload.wikimedia.org/math/5/0/1/5012904c75a6f2c44aaf1d0308f63fda.png
http://upload.wikimedia.org/math/1/2/7/127650e424ff1c0a55750cfa81a70e61.png
http://upload.wikimedia.org/math/d/9/2/d92ac069c6b11dcc6328f638c1c5a613.png
Tịnh tiến:
http://upload.wikimedia.org/math/1/1/6/116ebb88d0e49cde0ab76ae24a129788.png
http://upload.wikimedia.org/math/5/c/b/5cb1fa1fd052dabe72d3be25882891d4.png
http://upload.wikimedia.org/math/e/f/9/ef99de492a256c296e25d554b06d4928.png
Đẳng thức sau cũng đôi khi hữu ích:
http://upload.wikimedia.org/math/b/2/3/b23b076defb7225db5ddd5682263d88c.png
với
http://upload.wikimedia.org/math/3/4/1/3419edec72040aa60e2f4a06e21b6ff7.png
Đẳng thức Pytago
http://upload.wikimedia.org/math/2/1/0/21010ba21c3a658c1bebe44ec023322e.png
http://upload.wikimedia.org/math/8/0/b/80b2e731371b16456f9896a3acc6486a.png
http://upload.wikimedia.org/math/3/7/2/3720f8d94ba670f815511b964e8ca39b.png
Tổng của hiệu và góc:
http://upload.wikimedia.org/math/9/6/1/96188065d4eefcdb83c5b7365f96eaa4.png
http://upload.wikimedia.org/math/6/6/4/664f8e8310a75a6d41e5e856d9e68c2d.png
http://upload.wikimedia.org/math/8/1/c/81cacd83df440beb2ec3c30095e93308.png
Công thức góc bội
Bội hai
http://upload.wikimedia.org/math/f/e/6/fe6cc975b1dfa6a6eb138084efbbc27c.png
http://upload.wikimedia.org/math/d/4/7/d47d2157e706c5f9babc8395f47f0553.png
http://upload.wikimedia.org/math/7/f/6/7f643709c0d69e839822f3749fc95083.png
Bội ba
sin(3x) = 3sin(x) − 4sin3(x)
cos(3x) = 4cos3(x) − 3cos(x)
Công thức hạ bậc
http://upload.wikimedia.org/math/8/b/b/8bbde03904651d44e07ab31fcab6f347.png
http://upload.wikimedia.org/math/9/0/7/907b46531052621b3506c52611b08040.png
http://upload.wikimedia.org/math/b/1/f/b1f41f40bc24aadf72d79111a9dd67e1.png
http://upload.wikimedia.org/math/4/c/2/4c2c449379255a8b71c354c3f857d7e1.png
http://upload.wikimedia.org/math/4/8/4/484d6cae87865dad7b188fb25b10bd76.png
http://upload.wikimedia.org/math/3/7/b/37b0ba6be2c6e6a85e34f3b31a854885.png
Công thức góc chia đôi:
Thay x/2 cho x trong công thức trên, rồi giải phương trình cho cos(x/2) và sin(x/2) để thu được:
http://upload.wikimedia.org/math/6/f/b/6fb0bcb5dae69c63766b1bcbc287d643.png
http://upload.wikimedia.org/math/c/d/4/cd425bbc22429e4c520b81abe6cb4c6e.png
Dẫn đến:
http://upload.wikimedia.org/math/8/c/9/8c9b1adbd2afab0ffb4cdc1c475326f0.png
Nhân với mẫu số và tử số 1 + cos x, rồi dùng định lý Pytago để đơn giản hóa:
http://upload.wikimedia.org/math/2/9/8/2982e078e21bc8ad1afb19480a1e7485.png
http://upload.wikimedia.org/math/2/8/1/28162ee4817001cc3f4045cf90cee949.png
Tương tự, lại nhân với mẫu số và tử số của phương trình (1) bởi 1 − cos x, rồi đơn giản hóa:
http://upload.wikimedia.org/math/4/6/2/462c5f8b96c299629047cc6e59b83faa.png
http://upload.wikimedia.org/math/a/c/7/ac77560f4f55a15eaa139b5bb60037da.png
Suy ra:
http://upload.wikimedia.org/math/7/f/b/7fb090113e3c99b6c4cbd80972979255.png
Nếu:
http://upload.wikimedia.org/math/6/3/6/63688bbdcf691370a622c90fa5ff9483.png
thì:
http://upload.wikimedia.org/math/b/2/a/b2a63ea30b3ba68ea07b4b1076c1639d.png và http://upload.wikimedia.org/math/c/7/c/c7c46de9e797429e996c5f44949d5d46.png
Biến tích thành tổng:
http://upload.wikimedia.org/math/0/0/7/007edc9607631d730f9b30132e99a1b7.png
http://upload.wikimedia.org/math/8/8/1/8818ace904626998a66cadf0f0a7396f.png
http://upload.wikimedia.org/math/c/3/2/c3254b31d1adba7d7b5d8c7a2fad54df.png
http://upload.wikimedia.org/math/6/6/3/6637338e03dd995084fe65e41e5109f2.png
Biển tổng thành tích:
Thay x bằng (x + y) / 2 và y bằng (x – y) / 2 trong công thức trên, suy ra:
http://upload.wikimedia.org/math/f/1/f/f1febb04037fe1c4436c42aa379455f1.png
http://upload.wikimedia.org/math/d/5/1/d51e35bc031c4ed60bff6b3f2d786075.png
http://upload.wikimedia.org/math/4/3/0/430e4d24e25784069ab245a32a7f9561.png
http://upload.wikimedia.org/math/a/5/b/a5bb9a21fe6ccf7e3c4a3e2ac61ebea2.png
Các bạn cũng có thể tham khảo hình dưới